Yeni bir ürün projesinin ilk toplantılarında hemen her zaman aynı gerilim çıkar. Bir taraf "önce hızlıca çıkalım, pazarı görelim" der. Diğer taraf "böyle başlarsak altı ay sonra her şeyi yeniden yazarız" der. İkisi de haklıdır, ve tam da bu yüzden tartışma çözülmez.

Çözülmemesinin sebebi sorunun yanlış kurulmuş olmasıdır. Hız ile sağlamlık birbirinin alternatifi değildir. Asıl ayrım başka bir yerdedir: hangi kararı sonradan değiştirebilirsiniz, hangisini değiştiremezsiniz?

İki tür karar

Bir yazılım projesinde alınan kararları iki kabaya ayırmak, tartışmanın tamamını çözer.

Geri alınabilir kararlar

Yanlış çıkarsa bir hafta içinde düzeltilebilen kararlar. Arayüz düzeni, bir ekranın akışı, hangi bileşen kütüphanesi, bir raporun formatı, klasör yapısı, hatta çoğu zaman bir servisin iç algoritması.

Bu kararlarda uzun tartışma zarardır. En makul görüneni seçip devam etmek, iki gün tartışıp "doğru" olanı bulmaktan daha ucuzdur — çünkü zaten yanlışsa bir hafta içinde düzeltilecek.

Geri alınamaz kararlar

Değiştirilmesi haftalar değil aylar süren, veya zaten bozulmuş veriyi kurtarmayı gerektiren kararlar. Bunları mimari yazımızda ayrıntılı ele aldık; kısaca: veri modeli ve sahiplik sınırları, kimlik ve yetkilendirme yapısı, senkron/asenkron ayrımı, çok kiracılılık ve zaman/para temsili.

Bu kararlarda hız, ilerleyen aylarda katlanarak geri ödenen bir borçtur.

Hızlı olmanız gereken yerde yavaş, dikkatli olmanız gereken yerde hızlı olmak — projeleri batıran asıl kombinasyon budur.

"MVP" ne demek, ne değil?

MVP kavramı pratikte iki farklı anlama çekiliyor ve karışıklığın çoğu buradan geliyor.

Doğru anlamı: bir varsayımı test etmek için gereken en küçük ürün. Buradaki kilit kelime varsayım. MVP'nin amacı ürünü küçültmek değil, bir soruyu cevaplamaktır: "İnsanlar bunun için para öder mi?", "Bu iş akışı gerçekten kullanılır mı?"

Yanlış anlamı: aynı ürünün özensiz yapılmış hâli. Bu MVP değil, sadece yarım bir üründür. Hiçbir varsayımı test etmez, çünkü kullanıcı ürünün fikrini değil kalitesini değerlendirir ve olumsuz sonucun sebebi belirsiz kalır.

Ayrım pratikte şu soruyla yapılır: "Bu MVP hangi soruyu cevaplayacak, ve cevabı 'hayır' çıkarsa ne yapacağız?" Bu sorunun cevabı yoksa yapılan şey MVP değildir.

Peki ne yapmalı? Pratik çerçeve

Kullandığımız yöntem basit ve üç adımdan oluşuyor.

1. Kapsamı daraltın, kaliteyi değil

Hızlanmanın doğru yolu, daha az şey yapmaktır — aynı şeyi daha kötü yapmak değil. Beş özelliği yarım yapmaktansa bir özelliği tam yapmak hem daha hızlıdır hem de daha çok şey öğretir.

Somut olarak: MVP'de kullanıcı yönetimi olmayabilir, raporlama olmayabilir, mobil uygulama olmayabilir. Ama olan kısım gerçekten çalışmalı, verisi tutarlı olmalı ve hata verdiğinde ne olduğu anlaşılmalıdır.

2. Kritik beş kararı ayrı ele alın

MVP kapsamı ne kadar küçük olursa olsun, yukarıdaki "geri alınamaz" beş kararı doğru vermek toplamda birkaç günlük iştir. Bu birkaç gün, MVP'nin çıkış tarihini kayda değer biçimde geciktirmez ama sonraki iki yılı belirler.

Örnek: MVP'de tek kurum olacak olsa bile, veri modelinde kurum kimliğini baştan taşımak yarım günlük iştir. Sonradan eklemek, her tablonun ve her sorgunun elden geçirilmesidir.

3. Atılacak kodu bilerek yazın ve işaretleyin

Her MVP'de bilinçli kestirmeler olur ve olmalıdır. Sorun kestirmenin kendisi değil, unutulmasıdır. Kestirme aldığınız her yere kısa bir not bırakın: ne yapıldı, neden yapıldı, hangi koşulda geri dönülmeli.

"Şimdilik tek kurum varsayıyoruz — ikinci kurum eklendiğinde burası değişecek" notu, altı ay sonra o kodu okuyan kişi için sistemin en değerli parçasıdır.

Sık karşılaşılan üç senaryo

"Yatırımcıya göstermek için hızlı bir şey lazım"

Bu durumda ihtiyacınız olan şey MVP değil, prototiptir. Gerçek veriyle çalışmayan, sadece akışı gösteren bir arayüz yeterlidir ve bir haftada yapılır. Bunu "ürünün ilk hâli" olarak kurmak, sonradan üzerine inşa etme baskısı yaratır — ki o kod inşa edilmek için yazılmamıştır. Prototip ile ürünü ayrı tutun.

"Zaten çalışan bir sistem var, üzerine ekleyelim"

Mevcut sistemin mimarisi yeni ihtiyacı taşıyorsa doğru karar. Taşımıyorsa, üzerine eklenen her özellik sistemi biraz daha kilitler. Burada sorulacak soru "eklenebilir mi?" değil, "eklendikten sonra bir sonraki değişiklik kolaylaşıyor mu, zorlaşıyor mu?" olmalıdır.

"Bütçe kısıtlı, mimariye ayıracak kaynağımız yok"

Bu, en yanlış anlaşılan durumdur. Mimari ayrı bir bütçe kalemi değildir; kararların hangi sırayla alındığıdır ve maliyeti neredeyse sıfırdır. Kısıtlı bütçe, mimariden vazgeçmek için değil kapsamı daraltmak için bir gerekçedir.

Özet

MVP ile sağlam mimari birbirinin alternatifi değil. MVP kapsamla ilgilidir: ne kadar az şey yapacağız? Mimari sırayla ilgilidir: hangi kararı önce vereceğiz?

Doğru kurulmuş bir proje az sayıda özelliği tam yapar, geri alınamaz kararları baştan doğru verir ve geri alınabilir her şeyi hızla deneyip düzeltir. Bu üçü aynı anda mümkündür — ve aslında en hızlı yoldur.

Ürün fikrinizi değerlendirelim

Neyin MVP'ye girip neyin çıkması gerektiğini, hangi kararların baştan verilmesi gerektiğini birlikte konuşabiliriz.

info@zenithpeak.com.tr

İlgili yazılar